چگونه چک را به پول تبدیل کنیم؟ (3)

چگونه چک را به پول تبدیل کنیم؟ (3)

تبدیل چک به پول ممکن است یک راه میان بر داشته باشد. این راه که همان راه شکایت کبفری علیه صادر کننده چک بی محل است سریع ترین راه برای تبدیل چک به پول محسوب می شود. در ادامه ی دو بخش قبل و به عنوان چهارمین نکته برای  تبدیل چک به پول به این موضوع می پردازیم.

تبدیل چک به پول
چگونه با شکایت کیفری چک را به پول تبدیل کنیم (شرایط شکایت کیفری چک بی محل)

نکته چهارم – شکایت کیفری از صادر کننده چک

سریع ترین راه برای تبدیل چک به پول ، شکایت کیفری از صادر کننده چک بی محل است. در این روش علیه صادر کننده چک در دادسرا اعلام جرم می شود. پس از ثبت شکایت و تعیین شعبه در دادسرا ، دادیار یا بازپرس پرونده ظرف چند روز ، صادر کننده چک بی محل را برای ادای توضیح و دفاع از خود فرا می خواند. چنانچه صادر کننده با وجود دعوت ، در دادسرا حاضر نشود ، دستور جلب وی صادر می شود.
پس از حضور صادر کننده ، اگر چک شرایط قانونی برای شکایت کیفری را داشته باشد حداقل ، معادل مبلغ چک از صادر کننده ، وثیقه گرفته می شود. در صورت ناتوانی او از سپردن وثیقه ، دستور بازداشت وی صادر می شود.

شرایط قانونی برای شکایت کیفری چک چیست ؟

مهم ترین شرط قانونی برای امکان شکایت کیفری از صادر کننده چک بی محل ، این است که اصطلاحا چک ، به روز باشد. یعنی تاریخ امضای چک همان تاریخی باشد که روی چک نوشته شده است. اصولاً هدف از چنین چکی این است که دارنده چک بتواند همان روز با مراجعه به بانک ، وجه آن را وصول کند.
به بیان دیگر مطابق ماده 13 قانون صدور چک در موارد زیر صادرکننده چک قابل تعقیب کیفری نیست :
الف – در صورتی که ثابت شود چک سفید امضاء داده شده باشد.
ب – هرگاه در متن چک، وصول وجه آن منوط به تحقق شرطی شده باشد.
ج – چنانچه در متن چک قید شده باشد که چک بابت تضمین انجام معامله یا تعهدی است.
د – هرگاه بدون قید در متن چک ثابت شود که وصول وجه آن منوط به تحقق شرطی بوده یا چک بابت تضمین انجام معامله یا تعهدی است.
هـ – در صورتی که ثابت گردد چک بدون تاریخ صادر شده و یا تاریخ واقعی صدور چک مقدم بر تاریخ مندرج در متن چک باشد.
بنابراین تاکید می شود که چک وعده دار ، چک مشروط ، چک سفید امضا ، چک بدون تاریخ (سفید تاریخ) ، چکی که بابت تضمین داده شده و مانند آن ، به هیچ وجه قابل شکایت کیفری نیست. در صورت شکایت ، به محض احراز یکی از موارد فوق ، با قرار منع تعقیب دادسرا ، پرونده بسته می شود.

مهلت قانونی برای شکایت کیفری چک

اگر چک به تاریخ روز باشد برای تعقیب کیفری لازم نیست حتما در همان تاریخ به بانک ارایه شود.  همچنین لازم نیست بلافاصله شکایت کیفری مطرح شود.
با وجود این ، وصف کیفری چک دائمی نیست. برای حفظ حق شکایت کیفری لازم است چک ظرف شش ماه (از تاریخ چک) به بانک ارائه  و گواهی نامه عدم پرداخت صادر شود. سپس ظرف شش ماه دیگر از تاریخ گواهی نامه عدم پرداخت بانک ، شکایت کیفری  مطرح شود. پس از گذشت این مهلت ها شکایت کیفری از صادر کننده چک بی محل پذیرفته نمی شود.
پس گاهی ممکن است شکایت کیفری قابل انجام نباشد یا به هر دلیلی شکایت کیفری به نتیجه نرسد . در این موارد ، دارنده چک می تواند برای تبدیل چک خود به پول با توجه به نکات دو بخش قبل اقدام کند.
لازم به ذکر است با توجه به این که صادر کننده چک بی محل ، عنوان متهم دارد ، شخصا باید در داسرا حاضر شود. ولی مطابق قانون آیین دادرسی کیفری می تواند یک نفر وکیل همراه خود داشته باشد. این محدودیت برای شاکی نیست. شاکی می تواند شخصا اقدام کند یا از طریق وکالت توسط وکیل مورد اعتمادش. چرا که مطابق قانون اصولا حضور شخص شاکی در دادسرا و دادگاه الزامی نیست.
در این مقاله تلاش ما این بود که مطالب قانونی با زبان ساده و کاربردی بیان شود. بهتر است در صورت وجود ابهام ، قبل از هر اقدامی با وکیل دادگستری مورد اعتماد خود مشاوره نمایید.

اسامی همکاران وکیل پایه یک دادگستری تهران در سایت کانون وکلای دادگستر مرکز قابل مشاهده است.
همچنین اسامی همکاران وکیل پایه یک دادگستری ایران در سایت صندوق حمایت وکلای دادگستری قابل مشاهده است.

درباره نویسنده

دکتر حسین علمی

دکتر حسین علمی

وکیل پایه یک دادگستری - دکتری حقوق خصوصی (دانشگاه تربیت مدرس)

دیدگاه‌تان را با ما در میان بگذارید