رای داوری چگونه ابلاغ و اجرا می شود؟ (٢)

رای داوری چگونه ابلاغ و اجرا می شود؟ (٢)

اجراي رای داوری مرحله بعد از ابلاغ و هدف نهايي داوري است. بنابراين همانطور كه در بخش قبلي مقاله گفته شد قدم اول بعد از صدور راي داروي ابلاغ آن به طرفين است. ابلاغ راي داوري از وظايف داور است. اما در خصوص اجراي راي داوري، وظيفه اي متوجه داور نيست. بلكه خود طرفين هستند كه در صورت نياز با كمك گرفتن از دادگاه پيگير اجراي راي خواهند بود.

رای داوری چگونه ابلاغ و اجرا می شود؟
رای داوری چگونه ابلاغ و اجرا می شود؟ – دفتر وکالت وداوری علمی

دوم) نحوه اجراي رأي داوري

بعد از اين كه رأي داوري صادر و مطابق قانون ابلاغ شد، دو روش براي اجراي آن ممكن است:
در اين روش طرفين با توافق به اجراي تمام يا قسمتي راي داوري رضايت مي دهند. اين روش كمتر پيش مي آيد. اما بهترين نتيجه براي داوري است. در بسياري موارد، آگاهانه ترين روش هم هست. به همين دليل بسياري از تجار بزرگ در عرصه تجارت بين الملل ، اين روش را ترجيح مي دهند. حسن اجراي توافقي راي داوري اين است كه مي تواند از قطع روابط تجاري آنان پيش گيري كند. آري! تجار و بازرگانان بزرگ ، بزرگ فكر مي كنند. آنان آينده نگرند و سود استمرار روابط تجاري را بر منافع مقطعي ترجيح مي دهند.

ب) نحوه اجراي اجباري راي داوري

در بسياري مواقع زمينه اجراي توافقي راي داوري فراهم نيست. در اين صورت چاره اي جز اجراي اجباري راي نيست. راه اجراي اجباري راي داوري كمك گرفتن از دادگاه است.
براي اين منظور لازم است درخواست اجراي راي داوري را همراه با راي و گواهي ابلاغ آن به دادگاه تقديم نماييد. در حال حاضر اين درخواست در دفتر خدمات قضايي ثبت مي شود. پس از ارسال راي داوري به دادگاه ، ادامه عمليات اجرا را از طريق دفتر دادگاه پي گيري نماييد. در اين مرحله دادگاه مجاز به بررسي ماهيت راي نيست. همين كه با بررسي اجمالي راي مانع قانوني براي اجراي آن نباشد، دستور اجراي آن توسط قاضي دادگاه صادر مي شود.
ادامه فرايند اجراي راي داوري ، همانند اجراي آراي دادگاه ها است. منظور اين است كه بسته به موضوع و محتواي راي داوري، تمام اقدامات لازم براي اجراي راي مطابق قانون اجراي احكام مدني انجام خواهد شد. اعم از اين كه نياز توقيف مال يا ملكي باشد يا پرداخت اجباري وجه يا هر امر قانوني ديگري كه موضوع راي داوري بوده است. درست با همان روش هايي كه آراي دادگاه ها اجرا مي شوند.
گاهي ممكن است راي داوري اعلامي باشد. همان طور كه برخي آراي دادگاه ها اعلامي هستند.
مثل اين كه موضوع راي، اعلام فسخ قرارداد ، بطلان يا بي اعتباري قرارداد يا سند يا مدركي باشد. بديهي است در اين فرض موضوعي براي اجراي راي داوري وجود ندارد.
به خاطر داشته باشید: برخورداری از مزایای داوری و جلوگیری از ابطال آن شروطی دارد؛  تنظیم دقیق موافقت نامه یا شرط داوری ، صدور رای داوری با رعایت اصول بنیادی داوری و دادرسی عادلانه و سرانجام ابلاغ دقیق و قانونی رای داوری از مهم ترین این شرایط است.
بنابراین بهتر است داور یا حداقل یکی از اعضای هیأت داوری ، حقوق‌دان یا وکیل دادگستری باشد. حقوق‌دان یا وکیلِ آشنا با اصول داوری که دانش و تجربه کافی در خصوص فرایند داوری و اصول داوری و  دادرسی عادلانه داشته باشد. ضمنا طبق قانون قضات دادگستری و کارمندان شاغل در دادگاه ها را نمی توان به عنوان داور انتخاب نمود.
موضوع مهم مرتبط با اين مقاله ، موانع قانوني اجراي راي داوري است. براي آشنايي با اين موانع با مقاله بعدي همراه ما باشيد.

اسامی همکاران وکیل پایه یک دادگستری تهران در سایت کانون وکلای دادگستر مرکز قابل مشاهده است.
همچنین اسامی همکاران وکیل پایه یک دادگستری ایران در سایت صندوق حمایت وکلای دادگستری قابل مشاهده است.

درباره نویسنده

دکتر حسین علمی

دکتر حسین علمی

وکیل پایه یک دادگستری - دکتری حقوق خصوصی (دانشگاه تربیت مدرس)

دیدگاه‌تان را با ما در میان بگذارید