برای پرداخت وجه چک به چه کسی مراجعه کنیم؟

برای پرداخت وجه چک به چه کسی مراجعه کنیم؟

پس از اینکه چک برگشت خورد، این سوال مطرح می شود که برای پرداخت وجه چک به چه کسی رجوع کنیم؟ زیرا هدف از دریافت چک ، تبدیل آن به پول بوده است.
در مجموع اشخاصی که ممکن است برای پرداخت وجه چک به آنها مراجعه کرد، عبارتند از: صادرکننده چک ، صاحب حساب ، ضامن و ظهرنویس چک.

صادر کننده چک

اصولاً صادر کننده چک مهمترین شخصی است که دارنده چک ، حق دارد برای پرداخت وجه چک به او مراجعه کند. زیرا غالباً بدهکار اصلی و همچنین صاحب حساب همان صادر کننده چک است. منظور از صادر کننده چک ، کسی است که روی ورقه چک را به منظور صدور آن امضا کرده است.

صاحب حساب

در مواردی ممکن است چک به نمایندگی یا به وکالت صادر می شود. در این صورت صاحب حساب شخصی غیر از صادر کننده چک است. مطابق ماده 19 قانون صدور چک در صورتیکه چک به وکالت یا نمایندگی از طرف صاحب حساب اعم از شخصی حقیقی یا حقوقی صادر شده باشد، علاوه بر صادرکننده چک ،‌ صاحب حساب نیز مسئول پرداخت وجه چک است. این وضعیت بیشتر در مورد شرکت ها پیش می آید. زمانی که مدیران به نمایندگی از شرکت و از حساب شرکت چک می کشند.

ضامن پرداخت وجه چک

معمول است که اگر بخواهیم از شخص ناشناسی چکی با رقم درشت دریافت کنیم یا به هر دلیل به صادر کننده و صاحب حساب اعتماد کافی نداشته باشیم، با توافق طرفین شخص مورد اعتمادی به عنوان ضامن پشت چک را امضا می کند. در این صورت هرگاه پس از مراجعه به بانک چک برگشت خورد، می توانیم برای پرداخت وجه چک به ضامن هم مراجعه کنیم.

ظهرنویس چک

منظور از ظهرنویسی ، پشت نویسی چک است. معمولاً به شخصی ظهرنویس می گویند، که ابتدا چک در وجه او صادر شده و او اصطلاحاً چک را خرج کرده است. یعنی با امضای پشت برگه چک ، آن را به دیگری منتقل کرده است. البته ضامن هم پشت چک را امضا می کند ولی  به کسی که پشت چک را به عنوان ضامن امضا کرده است ، ضامن می گویند نه ظهرنویس.
یک چک ممکن است چند بار ظهر نویسی شود. یعنی چند بار با ظهر نویسی از یکی به دیگری منتقل شود.
در این صورت دارنده چک می تواند برای پرداخت وجه چک (پس از برگشت) به هریک از ظهرنویسان نیز مراجعه کند.

مطالب تکمیلی در خصوص پرداخت وجه چک

1) اگر چند نفر مسئول پرداخت وجه چک باشند، همه مسئولین چک در مقابل دارنده چک مسئولیت تضامنی دارند.
منظور از مسئولیت تضامنی این است که دارنده حق دارد برای دریافت کل مبلغ چک برگشتی به همه یا هریک از مسئولین چک مراجعه کند. تا زمانی که به کل طلب موضوع چک و خسارت های آن برسد.
برای این منظور بهتر است در صورت نیاز به طرح دعوی، همه مسئولین چک را به عنوان خوانده دعوی معرفی کند و از دادگاه محکومیت تضامنی آنان به پرداخت وجه چک را بخواهد.
2) آنچه در مورد مسئولیت تضامنی گفته شد مربوط به پیگیری مدنی (حقوقی) چک است. در مورد مسئولیت کیفری و شکایت در دادسرا و گرفتن حکم جلب کیفری و مانند آن، فقط صادر کننده چک مسئولیت دارد.
3) بنابراین هر چند نفر هم که مسئول پرداخت وجه چک باشند، شکایت کیفری فقط علیه صادر کننده چک بی محل قابل طرح است. آن هم در صورتی که شرایط قانونی برای شکایت کیفری از صادر کننده وجود داشته باشد.
4) مطابق اصلاحات جدید قانون صدور چک (مصوب 13/8/97) مقرراتی وضع شده است که ظرف دو سال، برای صدور چک بصورت در وجه حامل ، همچنین برای ظهرنویسی چک ممنوعیت و محدودیت هایی وضع شود. از قبیل لزوم ظهر نویسی از طریق سامانه الکترونیکی مربوطه.
بهتر است در صورت وجود هر گونه ابهام،  قبل از شروع به هر اقدام حقوقی یا کیفری با وکیل مورد اعتماد خود مشاوره نمایید. سپس کم هزینه ترین و سریع ترین روش احقاق حق خود را در انتخاب کنید.

اسامی همکاران وکیل پایه یک دادگستری تهران در سایت کانون وکلای دادگستر مرکز قابل مشاهده است.
همچنین اسامی همکاران وکیل پایه یک دادگستری ایران در سایت صندوق حمایت وکلای دادگستری قابل مشاهده است.

درباره نویسنده

دکتر حسین علمی

دکتر حسین علمی

وکیل پایه یک دادگستری - دکتری حقوق خصوصی (دانشگاه تربیت مدرس)

دیدگاه‌تان را با ما در میان بگذارید