بخشش کل اموال به همسر برای بعد از فوت چگونه ممکن است؟ (3)

بخشش کل اموال به همسر برای بعد از فوت چگونه ممکن است؟ (3)

در پاسخ به این پرسش که بخشش کل اموال به همسر برای بعد از فوت چگونه ممکن  است گفته شد که برای این منظور سه روش قابل بحث است. بخشیدن (هبه) کل اموال و دارایی قبل از فوت (روش اول) ، وصیت نسبت به کل اموال و دارایی (روش دوم) و صلح عمری نسبت به کل اموال و دارایی (روش سوم). گفته شد که هیچ یک از دو روش نخست، کامل نیست. موضوع این مقاله ارزیابی روش سوم است.

بخشش کل اموال به همسر برای بعد از فوت چگونه ممکن است؟
دفتر وکالت و داوری علمی – بخشش کل اموال به همسر برای بعد از فوت چگونه ممکن است؟

 روش سوم) صلح عمری نسبت به کل اموال و دارایی
روش صلح عمری در واقع ترکیب چند قرارداد است. قرارداد اصلی ، همان قرارداد (عقد) صلح است. به موجب این قرارداد شخص می تواند تمام یا بخشی از اموال خود را به هر شخصی که مایل بود منتقل کند. فرقی نمی کند که در مقابل این واگذاری و انتقال اموال ، چیزی به عنوان عوض دریافت کند یا خیر.
اثر صلح بلاعوض شبیه همان بخشش (هبه) است که قبلاً مورد بحث قرار گرفت با این تفاوت مهم که صلح بر عکس هبه قابل رجوع نیست. یعنی کسی که از طریق صلح مالی را به دیگری منتقل کرد نمی تواند از صلح رجوع کند و مال مورد صلح را پس بگیرد. در حالی که هبه در بسیاری موارد قابل رجوع است.
با وجود این عقد صلح همه خواسته­های شخصی که بخواهد کل اموال و دارایی اش را برای بعد فوت به همسر یا شخص دیگری واگذار کند کافی نیست. زیرا معمولاً چنین شخصی دو خواسته مهم دارد. اول این که در زمان حیات خود ، حق هرگونه استفاده و دخل و تصرفی در اموال مورد نظر داشته باشد. دوم اینکه اگر به هر دلیلی از بخشش منصرف شد یا مایل بود در نوع بخشش تغییری ایجاد کند ، این اختیار را داشته باشد.
برای این منظور پیشنهاد حقوقدانان این است که شرایط مورد نظر در ضمن عقد صلح ذکر شود. مثلاً شرط شود که مصالح ( در اینجا منظور همان شخصی است که قصد دارد اموالش را برای بعد از فوت به همسر یا شخص دیگری ببخشد) ، تا زمانی که زنده است حق دارد هرگونه استفاده و دخل و تصرفی در اموال مورد نظر (مورد صلح) داشته باشد. این حق در قالب عقدی به نام «حق انتفاع یا عمری» و در ضمن عقد صلح تنظیم می شود. همچنین ممکن است در ضمن عقد صلح شرط شود که مصالح در مدت معینی حق فسخ یک جانبه عقد را داشته باشد. برای اختیار فروش و اجاره و غیره نیز می توان در ضمن عقد صلح از قالب حقوقی وکالت استفاده کرد.

نکات پایانی بخشش کل اموال به همسر

1) در روش صلح عمری ، در واقع شخصی که قصد دارد اموالش را برای بعد از فوتش به همسرش یا شخص دیگری ببخشد ، هم زمان با امضای قرارداد ، بخشش را انجام داده است ولی حق استفاده از اموال مورد صلح کماکان برای او محفوظ می ماند.
2) صلح عمری از طریق تنظیم سند رسمی صلح در دفاتر اسناد رسمی انجام می شود.
3) پیش بینی حق انتفاع بصورت عمری (حق استفاده از اموال تا پایان عمر مصالح) ، پیش بینی حق فسخ صلح و پیش بینی وکالت و نمایندگی جامع برای مصالح شرایط حتمی و لازم در این روش است.
4) مطابق مقررات فصل هفدهم قانون مدنی (مصوب 1307) صلح یکی از اقسام عقود و قراردادها است و برای استفاده از این قالب قانونی ، لازم نیست بین طرفین اختلافی وجود داشته باشد.

با توجه به پیچیدگی موضوع بهتر است قبل از مراجعه به دفتر اسناد رسمی ، با وکیل دادگستری مورد اعتماد خود مشاوره نمایید. آگاهی کامل از آثار و احکام حقوقی عملی که قصد انجام آن را دارید حق شماست.

اسامی همکاران وکیل پایه یک دادگستری تهران در سایت کانون وکلای دادگستر مرکز قابل مشاهده است.
همچنین اسامی همکاران وکیل پایه یک دادگستری ایران در سایت صندوق حمایت وکلای دادگستری قابل مشاهده است.

درباره نویسنده

دکتر حسین علمی

دکتر حسین علمی

وکیل پایه یک دادگستری - دکتری حقوق خصوصی (دانشگاه تربیت مدرس)

دیدگاه‌تان را با ما در میان بگذارید