سوء نیت و انتقال مال غیر

سوء نیت و انتقال مال غیر

نقش سوء نیت انتقال گیرنده و مالک در جرم انتقال مال غیر
نقش سوء نیت انتقال گیرنده و مالک در جرم انتقال مال غیر

نقش سوء نیت انتقال گیرنده ( خریدار ) و مالک در تحقق جرم انتقال ( فروش ) مال غیر ، تعیین کننده است اما نه در مورد فروشنده ( انتقال دهنده ) ملک ، بلکه در مورد خود انتقال گیرنده ( خریدار ) مال غیر و در مورد خود مالک. زیرا طبق اصل شخصی بودن جرائم و مجازاتها اصل براین است که هر شخص جوابگوی اعمال و نیات خود است. در ادامه این موضوع را به طور جداگانه در مورد خریدار مال غیر ، مالک و شخصی که مال غیر را به عنوان مال خود معرفی می نماید ملاحظه می کنید.

الف) نقش سوء نیت خریدار در تحقق جرم انتقال ( فروش ) مال غیر

برای احراز سوء نیت خریدار ( انتقال گیرنده ) مال غیر ، لازم است محرز شود که خریدار در زمان معامله، از مالک نبودن فروشنده اطلاع داشته.  بنابراین احراز علم و اطلاع از مالکیت غیر در مورد انتقال گیرنده ( خریدار ) مال غیر ، اهمیت بیشتری پیدا می کند. زیرا احتمال اشتباه از سوی فروشنده خیلی کم است اما خریدار اگر از مالکیت غیر اطلاع داشته باشد معمولاً حاضر به خرید نمی شود. مگر اینکه سوء نیت داشته و اصطلاحاً با فروشنده دست به یکی کرده باشد. در این صورت ، او هم مجرم است و مطابق قانون مجازات راجع به انتقال مال غیر ( مصوب 1308 ) مجازات می شود.

ب) نقش سوء نیت مالک در تحقق جرم انتقال ( فروش ) مال غیر

شرط سوء نیت در مورد مالک (صاحب اصلی مال)، به نحو دیگری مورد توجه قانون گذار قرار گرفته است زیرا فرض این است که مالک مال فروخته شده توسط غیر، نقشی در معامله نداشته است. برای تقویت این فرض لازم است مالک ( صاحب اصلی مال ) که مدعی است مالش بدون اطلاع وی توسط شخص دیگری فروخته شده ، پس از اطلاع از موضوع ، برای اطلاع خریدار اقدام کند. مثلاً برای خریدار اظهارنامه رسمی ارسال کند یا اقدام به شکابت فروش مال غیر نماید. در غیر این صورت طبق قانون ،  مالک هم به عنوان معاون جرم فروش مال غیر قابل تعقیب کیفری و مجازات است. این حکم قانونی برای جلوگیری تبانی مالک با اشخاص دیگر و طرح دعوای واهی و کلاهبرداری است. مخصوصاً که با اطلاع خریدار از ادامه نقل و انتقالات احتمالی و گسترش دامنه مشکل نیز جلوگیری می شود.

نقش سوء نیت در مواقعی که شخص نه مالک است ، نه فروشنده و نه خریدار مال غیر

در ادامه مبحث سوء نیت در فروش مال غیر لازم است بیان گردد که گاهی ممکن است شخص عین یا منافع مال غیر را انتقال ندهد، اما آن را در مراجع رسمی به عنوان مال خود معرفی نماید. مثلاً شخصی که محکوم به پرداخت وجهی شده، ملک شخص دیگری را به عنوان مال خود به دادگاه معرفی نماید یا به منظور کفالت از کسی ، ملک غیر را به عنوان مال خود معرفی نماید. سوء نیت چنین شخصی که نه فروشنده است ، نه خریدار و نه مالک نیز آشکار است بنابراین مطابق قانون مجازات اشخاصی که مال غیر را به عوض مال خود معرفی می نمایند (مصوب 1308) مجرم محسوب می شود.

با توجه به پیچیدگی موضوعات کیفری ، بهتر است در صورت هرگونه ابهام در این خصوص با وکیل دادگستری مورد اعتماد خود مشاوره نمایید.

اسامی همکاران وکیل پایه یک دادگستری تهران در سایت کانون وکلای دادگستر مرکز قابل مشاهده است.
همچنین اسامی همکاران وکیل پایه یک دادگستری ایران در سایت صندوق حمایت وکلای دادگستری قابل مشاهده است.

درباره نویسنده

دکتر حسین علمی

دکتر حسین علمی

وکیل پایه یک دادگستری - دکتری حقوق خصوصی (دانشگاه تربیت مدرس)

دیدگاه‌تان را با ما در میان بگذارید