آرشیو دسته ارث

بخشش کل اموال به همسر بعد از فوت چگونه ممکن است؟ (3)

گفته شد که برای بخشش کل اموال به همسر بعد از فوت سه روش قابل بحث است. بخشیدن (هبه) کل اموال قبل از فوت ، وصیت نسبت به کل اموال و دارایی (میراث) و صلح عمری نسبت به کل اموال و دارایی. گفته شد که هیچ یک از دو روش نخست، کامل نیست. موضوع این مقاله ارزیابی روش سوم است.

هبه کل اموال قبل از فوت - بخشش کل اموال به همسر - میراث - صلح عمری
بخشش کل اموال (میراث) به همسر برای بعد از فوت چگونه ممکن است؟

 روش سوم) صلح عمری نسبت به کل اموال و دارایی
روش صلح عمری در واقع ترکیب چند قرارداد است. قرارداد اصلی ، همان قرارداد (عقد) صلح است. به موجب این قرارداد شخص می تواند تمام یا بخشی از اموال خود (میراث) را به هر شخصی که مایل بود منتقل کند. فرقی نمی کند که در مقابل این واگذاری و انتقال اموال ، چیزی به عنوان عوض دریافت کند یا خیر.
اثر صلح بلاعوض شبیه همان بخشش (هبه) است که قبلاً مورد بحث قرار گرفت با این تفاوت مهم که صلح بر عکس هبه قابل رجوع نیست. یعنی کسی که از طریق صلح مالی را به دیگری منتقل کرد نمی تواند از صلح رجوع کند و مال مورد صلح را پس بگیرد. در حالی که هبه در بسیاری موارد قابل رجوع است.
با وجود این عقد صلح همه خواسته­‌های شخصی که بخواهد کل اموال و دارایی اش را برای بعد فوت به همسر یا شخص دیگری واگذار کند کافی نیست. زیرا معمولاً چنین شخصی دو خواسته مهم دارد. اول این که در زمان حیات خود ، حق هرگونه استفاده و دخل و تصرفی در اموال مورد نظر داشته باشد. دوم اینکه اگر به هر دلیلی از بخشش منصرف شد یا مایل بود در نوع بخشش تغییری ایجاد کند ، این اختیار را داشته باشد.
برای این منظور پیشنهاد حقوقدانان این است که شرایط مورد نظر در ضمن عقد صلح ذکر شود. مثلاً شرط شود که مصالح ( در اینجا منظور همان شخصی است که قصد دارد اموالش را برای بعد از فوت به همسر یا شخص دیگری ببخشد) ، تا زمانی که زنده است حق دارد هرگونه استفاده و دخل و تصرفی در اموال مورد نظر (مورد صلح) داشته باشد. این حق در قالب عقدی به نام «حق انتفاع یا عمری» و در ضمن عقد صلح تنظیم می شود. همچنین ممکن است در ضمن عقد صلح شرط شود که مصالح در مدت معینی حق فسخ یک جانبه عقد را داشته باشد. برای اختیار فروش و اجاره و غیره نیز می توان در ضمن عقد صلح از قالب حقوقی وکالت استفاده کرد.

نکات پایانی بخشش کل اموال به همسر

بخشش کل اموال به همسر برای بعد از فوت چگونه ممکن است؟ - صلح عمری
دفتر وکالت وداوری علمی – بخشش کل اموال به همسر برای بعد از فوت چگونه ممکن است؟ – صلح عمری

1) در روش صلح عمری برای بخشش کل اموال به ، شخصی که قصد دارد اموالش را برای بعد از فوتش به همسر یا شخص دیگری ببخشد ، هم زمان با امضای قرارداد ، بخشش را انجام داده است ولی حق استفاده از اموال مورد صلح کماکان برای او محفوظ می ماند.
2) صلح عمری از طریق تنظیم سند رسمی صلح در دفاتر اسناد رسمی انجام می شود.
3) پیش بینی حق انتفاع بصورت عمری (حق استفاده از اموال تا پایان عمر مصالح) ، پیش بینی حق فسخ صلح و پیش بینی وکالت و نمایندگی جامع برای مصالح شرایط حتمی و لازم در این روش است.
4) مطابق مقررات فصل هفدهم قانون مدنی (مصوب 1307) صلح یکی از اقسام عقود و قراردادها است و برای استفاده از این قالب قانونی ، لازم نیست بین طرفین اختلافی وجود داشته باشد.
با توجه به پیچیدگی موضوع بهتر است قبل از مراجعه به دفتر اسناد رسمی ، با وکیل دادگستری مورد اعتماد خود مشاوره نمایید. آگاهی کامل از آثار و احکام حقوقی عملی که قصد انجام آن را دارید حق شماست.

اسامی همکاران وکیل پایه یک دادگستری تهران در سایت کانون وکلای دادگستر مرکز قابل مشاهده است.
همچنین اسامی همکاران وکیل پایه یک دادگستری ایران در سایت صندوق حمایت وکلای دادگستری قابل مشاهده است.

مقالات مرتبط با بخشیدن کل اموال به همسر:

بخشیدن (هبه) کل اموال و دارایی قبل از فوت

وصیت نسبت به کل اموال و دارایی (میراث)

بخشش همه اموال به همسر برای بعد از فوت چگونه ممکن است؟ (2)

در پاسخ به این پرسش که بخشش همه اموال به همسر برای بعد از فوت چگونه ممکن  است، سه روش؛ بخشش در زمان حیات ، وصیت در مورد میراث و وراث و قرارداد قابل بحث است. روش اول موضوع مقاله قبلی بود. همانجا گفته شد که این روش، روش کاملی نیست. موضوع این مقاله ارزیابی روش دوم است.

 روش دوم بخشش همه اموال به همسر ؛ وصیت نسبت به کل اموال و دارایی

بخشش کل اموال به همسر برای بعد از فوت چگونه ممکن است؟ - وصیت - میراث - وراث
بخشش کل اموال به همسر برای بعد از فوت چگونه ممکن است؟

یکی از اختیاراتی که هر شخصی نسبت به اموال و دارایی اش دارد ، وصیت برای بعد از فوت است. یعنی همانطور که انسان در زمان حیات خود اختیار هر گونه دخل و تصرف قانونی در کل اموال و دارایی اش دارد، می تواند برای بعد از فوتش هم نسبت به میراث و نحوه تقسیم آن بین وراث وصیت کند. مثلاً وصیت کند که کل اموال او را بعد از فوتش به همسر یا  فرزند یا هر شخص دیگری بدهند.
وصیت این حسن را دارد که همه چیز برای بعد از فوت شخص است. لذا شخص وصیت کننده در زمان حیاتش بطور کامل اختیار اموال و دارایی اش را خواهد داشت. درست مانند این که اساساً وصیتی در کار نبوده است. حتی می تواند بعد از وصیت، موضوع آن را تغییر دهد و یا به کلی وصیت را باطل کند. از این جهت این ویژگی وصیت، خیال شخصی که می خواهد کل اموالش را برای بعد از فوتش به دیگری ببخشد کاملاً راحت می کند. زیرا با وجود وصیت تا پایان عمر اختیارش در دخل و تصرف نسبت به اموال و دارایی اش محدود نمی شود.
اما از این جهت که بعد از فوت او وراث میراث را مطابق وصیت‌نامه تقسیم کنند یعنی همانطور که وصیت کرده کل اموال و دارایی اش به شخص یا اشخاص مورد نظرش برسد، نمی تواند مطمئن باشد. زیرا مطابق ماده 843 قانون مدنی (مصوب سال1307) اعتبار وصیت هر کس نسبت به بیش تر از یک سوم اموال و دارایی اش منوط به اجازه ورثه اوست. به عنوان مثال اگر کل اموال شخصی که همسر و دو فرزند دارد شامل یک باب منزل مسکونی باشد و  وصیتش این باشد که شش دانگ منزل را بعد از فوت به همسرش بدهند ، وصیت‌تا یک سوم (دو دانگ منزل مورد اشاره) معتبر (نافذ) است. برای دو سوم دیگر (چهار دانگ) رضایت دیگر ورثه (در این مثال دو فرزند) لازم است. اگر آنها موافقت کنند، وصیت نسبت به کل منزل صحیح می شود. اما اگر اجازه ندهند وصیت تا یک سوم (دو دانگ) صحیح و نسبت به بقیه (چهار دانگ دیگر) باطل می شود. برای رهایی از این محدودیت حقوق دانان راه دیگری را (برای بخشش همه اموال بعد از فوت) پیشنهاد می کنند که معروف به «صلح عمری» است. برای آشنایی با این روش مقاله بعدی را ببینید.

بخشش اموال برای بعد فوت چگونه ممکن است؟ (1)

بخشش کل اموال به همسر برای بعد از فوت چگونه ممکن است؟ -  محروم کردن بعضی از ورثه -  محروم کردن از ارث
دفتر وکالت وداوری علمی – بخشش کل اموال به همسر (فرزند یا هر شخص دیگر) برای بعد از فوت چگونه ممکن است؟

این پرسش که بخشش کل اموال به همسر یا فرزند یا هر شخص دیگر برای بعد از فوت چگونه ممکن است ، معمولاً پرسش کسی است که دنبال محروم کردن بعضی از ورثه از ارث است و یا نگران آینده همسرش یا یکی از عزیزانش است.
این اشخاص معمولاً دنبال راه حلی برای جمع دو خواسته هستند. درخواست اولشان این است که در زمان حیات مانند گذشته اختیار کامل اموال و دارایی شان دست خودشان باشد. درخواست دوم هم این که بعد از فوتشان، اموال آنان دقیقاً به همان شخصی یا اشخاص مورد نظر برسد.
برای پاسخ به این پرسش و جمع خواسته های فوق باید بدانیم که هر شخصی در زمان حیاتش کاملاً آزاد است که در مورد اموال و دارایی اش تصمیم قانونی بگیرد. اما برای بعد از فوت این اختیار محدود می­ شود. علت محدودیت اختیار بخشش برای بعد از فوت را باید در مقررات ارث و وصیت جستجو کرد. مطابق مقررات قانون مدنی (مصوب سال1307) کل اموال و دارایی هر شخص بعد از فوت به ورثه اش می رسد و مطابق قانون محروم کردن تمام یا بعضی از ورثه از ارث ممنوع است. همچنین مطابق ماده 843 قانون مدنی وصیت فقط تا یک سوم ترکه (اموال و دارایی شخصی که فوت کرده) معتبر است مگر اینکه وراث وصیت بیشتر از یک سوم را قبول کنند.
بنابراین اگر شخصی بخواهد کل اموال و دارایی اش را به دیگری ببخشد ، سه روش قانونی وجود دارد.

روش اول) بخشیدن کل اموال و دارایی قبل از فوت

همانطور که اشاره شد هر شخصی در زمان حیات خود اختیار هر گونه دخل و تصرف قانونی در کل اموال و دارایی اش دارد. طبق قانون هم بخشیدن تمام با بخشی از اموال به دیگران هیچگونه منع قانونی ندارد. بنابراین همان طور که هر شخصی می­ تواند تمام یا بخشی از اموال خود را به دیگری بفروشد یا اجاره دهد ، به همان صورت هم می تواند تمام یا بخشی از اموال خود را به هر شخصی که مایل باشد ببخشد.
قالب قراردادی که قانون برای این منظور پیش بینی کرده ، همان «عقد هبه» است. عقد هبه (بخشش در زمان حیات) شرایط و ویژگی های خاصی دارد. مثلاً در بسیاری موارد قابل رجوع است. یعنی کسی که مالی را به دیگری بخشیده می تواند تحت شرایطی آن را پس بگیرد.
اما همیشه این طور نیست زیرا در بسیاری مواقع هبه غیر قابل برگشت است. بنابراین در این روش جمع هر دو خواسته فوق امکان پذیر نیست.
بنابراین باید به دنبال روش دیگری باشیم. روش دوم و سوم موضوع مقاله بعدی است.